Welcome to the Real World!

خب چه جوری میشه تجربه لینوکس یه کاربر متوسط ایرانی که اوج کاری که بلده کرک کردن Adobe Photoshop بهتر و طولانی‌تر کرد؟
بدون هیچ شکی بزرگترین مشکل لینوکس تو ایران نصب برنامه‌ها هستن. ما تو این مملکت اینترنت نداریم و شبه اینترنت فعلی فقط به درد وصل شدن به IRC می‌خوره. مدلی فعلی نصب بسته‌ها اون رو وابسطه به اینترنت کرده و این اصلا یه قابلیت مهم است ولی نه تو کشوری مثل ایران. آیا میشه برنامه‌ها رو مثل برنامه‌های ویندوز یک بار دانلود کرد و نگه داشت روی هارد و دفعات بعدی نصب‌شون کرد بدون این‌که دانلودشون کنیم؟ هم بله و هم نه.

توی ویندوز معمولا تمام فایل‌های برنامه و پیش‌نیازهاش تو یه Setup جمع میشن و این setup فایل‌ها رو تو آدرسی که بش میدین کپی می‌کنه.
توی لینوکس چون برنامه‌ها آزاد هستن می‌تونن از هم دیگه استفاده کنن. مثلا من تصمیم دارم یه برنامه برای وبلاگ نویسی طراحی کنم. برای این‌که به یه Tookit احتیاج دارم که ظاهر برنامه‌م باشه و خوب قبلا GTK نوشته شده پس ازش استفاده می‌کنم. یه ایدتور می‌خوام که قبلا چند نمونه عالی‌ش رو نوشتن و دوباره چرخ رو اختراع نمی‌کنم و از TinyMCE استفاده می‌کنم، بقیه قسمت‌ها رو هم خودم می‌نویسم. خب تا این‌جا برنامه من برای اجرا شدن نیاز به GTK و TinyMCE داره . قسمتی از برنامه‌م که برای وصل شدن به سرویس‌ها مختلف وبلاگ نویسی هست رو هم می‌تونم تحت یه لایبرری منتشر کنم که دیگران ازش استفاده کنن. بزرگترین پیامدی که این وابستگی ها داشته کم شدن حجم برنامه‌هاست. احتمالش کم نیست که از یه برنامه ۱۰۰ مگابایتی ۵۰ مگابایتش رو نصب داشته باشید. به این دلیل هست که اوبونتو با دو تا کرنل و کلی برنامه که شامل Office ، برنامه راست دیسک، PDF خوان میشه روی یه CD جا میشه. حالا چرا از این ویژگی استفاده نکنیم و هرچی کاربر نیاز داره نزنیم روی یه دیسک؟
این همون کاری هست که مهدی فتاحی با آریوس انجام داده و من دوست دارم حمایتش کنم.

مهدی چند روزی هست نسخه بتا آریوس ۳ رو منتشر کرده. آریوس ۳ همون آریوس ۲ هست که برنامه‌هاش آپدیت شدن. چند روزی هست که این نسخه رو نصب کردم و این مواردی هست که فکر میکنم آریوس رو بهتر خواهند کرد.

پوسته‌های بهتر
الان پوسته پیش‌فرض آریوس Arios-light هست که تغیریافته Ambience پوسته پیشفرض اوبونتوـه. پوسته دیگه AriOS-dark کار نمی‌کنه چون پیش‌نیازش یعنی Equinox نصب نیست. آخرین نسخه پوسته‌های Elemntary ، Equinox و Zukitwo نصب بشن. دو پوسته‌ی بی استفاده HighContrast هم حذف بشن.

تصاویر پس‌زمینه
الان که فقط دو تا داره. بسیاری تصاویر پس‌زمینه عالی وجود داره با فرمت آزاد که میشه استفاده کرد. مثلا این که تو کمتر از ۵ دقیقه پیدا کردم. اگر تصاویر ایرانی باشن که چه بهتر مثلا تخت جمشید. آیا تصاویر مناسبی می‌شناسید؟ تو کامنت‌ها به اشتراک بگذارید

برنامه‌ها
آریوس قراره اکثر کارهایی که کاربر متوسط ایرانی انجام میده رو پوشش بده؛ با برنامه‌هایی که تو نسخه قبلی بود موافقم:

• چغوک برنامه خیلی خوبیه ولی نه تو گنوم. پیش‌نیازهاش به KDE libs باعث کند بودن اجراش شده و ظاهر native نداره تو گنوم. با آخرین نسخه hotot جایگزین بشه.
• برنامه Gimp تمام کارهای Pinta رو انجام میده پس دلیلی نداره این برنامه موجود باشه.
• بلندر اضافه بشه ترجیحا از نسخه ۲.۵۷ یا ۲.۵۸ که به زودی منتشر میشه. Inkscape از نسخه ۰.۴۸ یا بالاتر.
• کرومیوم اضافه بشه از نسخه ۱۲ یا بالاتر.
• چند درصد کاربران ایرانی از Evolution استفاده می‌کنن؟ جایگزینی‌ش با Thunderbird فکر کنم انتخاب خیلی بهتری باشه، حجم کمتری هم داره.
• یه برنامه مدیریت دانلود چون ایرانی‌ها عاشق دانلودن. آخرین نسخه uGet با پلاگین aria2 محشره.
• حتما حتما LibreOffice به نسخه ۳.۴ آپدیت بشه که خیلی بهتر شده تو این نسخه. حتی میشه اجزایی که کم استفاده‌تر هستن مثل Math و Draw رو حذف کرد.
• بانشی جای خودش رو به Clementine بده. با وجود VLC نیازی به Totem نیست که با زیرنویس‌های فارسی هم مشکل داره. DeadBeeF هم اضافه بشه.

باگ‌ها
این‌ها باگ‌هایی هست که تو چند روز کار بشون برخوردم:

• تقویم ستاره‌ای (Star Calendar) درست package‌ نشده و موقع اجرا پسورد روت رو می‌خواد
• Synapse با دکمه Alt+F2 اجرا نمیشه
• گزینه گیج کننده زیادی توی منوها هست مثل System Monitor Indicator ، Google Reader Indicator و … که به راحتی میشه مخفی‌شون کرد
• نسخه فعلی کامپیز (۹.۴) رو روی ۳ تا سیستم تست کردم و افتضاح کار می‌کنه. دانگرید به نسخه ۰.۸ ایده خوبیه.
• با وجود Control Panel مجتمع نیازی به بودن تنظیمات توی منوها نیست. Preferences و Administration به طور کامل می‌تونن از منو حذف بشن

این هم کارهایی که تو آینده نزدیک قراره انجام بشن برای بهتر شدن آریوس

• راه‌اندازی صفحه پروژه تو لانچپد یا سایت مشابه که بشه باگ‌ها و ایده‌ها رو جمع کرد
• راه‌اندازی ویکی با یه چیز مشابه برای مشخص کردن هدف‌ها و تقسیم‌کار
• طراحی سایت و فروم فارسی که البته تاخیر‌ش به خاطر تنبلی خودمه!
• ترکیب فونت Iranian Sans با Droid Sans و استفاده به عنوان فونت پیش‌فرض
• ترجمه کردن کل برنامه‌ها و گنوم یا حداقل نصاب
  فواید بومی سازی برنامه‌ها برکسی پوشیده نیست، تو نسخه بعدی هم فونت فارسی اوبونتو منتشر میشه پس چه شود محیط فارسی با فونت عالی

این ایده‌های من بود در مورد آریوس و قدم‌هایی که برای بهتر شدنش میشد ورداشت، حالا نوبت شماست؛ فکر می‌کنید چه جور میشه آریوس و تجربه یه کاربر ایرانی رو از اون بهتر کرد؟ دوست دارین آریوس بعدی رو همین منوال بمونه یا از گنوم ۳ استفاده کنه؟ جای چه برنامه‌های توی آریوس خالیه؟

گنوم پایدارترین و پراستفاده‌ترین میزکار لینوکس هست و میشه گفت همه لینوکس رو به ظاهر گنوم میشناسن. این میزکار یه برنامه آزاد هست و هرکسی میتونه توی بهتر شدنش کمک کنه که شامل رفع مشکلات، نوشتن مستندات و ترجمه اون میشه. گنوم ۳ که نسخه بعدی گنوم هست تا یک ماه دیگه منتشر میشه و تا الان با کمک افراد علاقه مند مقدار زیادی از اون به فارسی ترجمه شده. شما هم بدون هیچ دانش فنی و فقط با صرف مقداری از وقت‌تون می‌تونید به ترجمه گنوم کنید

مراحل کار:

۱. تو سایت جهانی سازی گنوم ثبت نام کنید. خیلی ساده هست و نیازی به توضیح نداره.
۲. به صفحه‌ی عضویت در تیم برید و عوض تیم ترجمه‌ی فارسی بشید!

۳. از لیست برنامه‌های گنوم ۳ فارسی باید یکی رو انتخاب کنید و فایل ترجمه‌اش رو دریافت کنید.
بسته‌ها طبقه بندی شدن مثلا Development Tools که میشه ابزارهای برنامه نویسی و GNOME Desktop که میشه خود دسکتاپ. برای مثال من gedit که ویرایشگر متن گنوم هست رو انتخاب می‌کنم و از توی صفحه‌اش Reserve for Translation رو انتخاب می‌کنم و متنی رو به عنوان comment می‌نویسم و میزنم Sumbit . با این کار نفر بعدی که بخواد این برنامه رو ترجمه کنه میبینه که من اون رو برای ترجمه انتخاب کردم پس میره سراغ برنامه دیگه و این‌جوری از اضافه کار جلوگیری میشه.

۴. الان که یه بسته رو برای ترجمه رزرو کردم باید فایل‌های ترجمه‌اش رو دانلود کرد که دو تا هست. یکی POT که خروجی مستقیم gettex از برنامه هست و دیگری po که همون هست و تبدیل شده برای ترجمه کردن. خلاصه این‌که po رو دانلود کنید! برای ترجمه‌اش هم دوراه دارید:
۱) این‌که عشایری و با کمک یه ویرایشگر متن (مثل Notepad ویندوز یا gedit یا kate ) فایل رو باز کنید و زیر هر متن انگیلیسی، ترجمه فارسی‌ش رو بنویسید؛ خوب این خیلی خسته‌کننده‌س و دهن‌تون سرویس میشه.
۲) با کمک برنامه‌هایی که برای این‌کار ساخته شدن و بهترین‌ش Poedit هست؛ کافیه اون رو نصب (نسخه لینوکس، ویندوز و مک داره) و فایل po رو باش باز کنید، ترجمه فارسی رو تو آخرین کادر بنوسید و نتیجه رو ذخیره کنید.

۵. حالا که فایل ترجمه رو کامل کردین کافیه برگردید به صفحه‌اش و اینبار upload the new Translation رو انتخاب کنید و بعد Choose a file و فایل po نهایی رو به‌ش بدید و بعد هم Submit .

۶. دیگه باید صبر کنید ترجمه‌تون توسط سرگروه، بازبینی و تایید بشه. هر موقع تایید شد تو نسخه بعدی برنامه‌ای که ترجمه کردید خواهید دیدش!

چرا باید یه برنامه رو به فارسی ترجمه کرد؟
به شخصه از برنامه فارسی استفاده نمی‌کنم چون من رو گیج می‌کنه. مثلا اگر جایی دیدم «ابزار» باید کلی فکر کنم تا بفهمم این همون Tools هست؛ ولی این مورد دقیقا  عکس هست برای افراد تازه کار. فکر کنید مادربزگ‌تون می‌خواد برای اولین بار با کامپیوتر کار کنه و یه email بفرسته. ارتباط برقرار کردن با نوشته‌های فارسی بسیار راحت‌تره تا انگلیسی. با کمک کردن به ترجمه گنوم مطمعن باشید به افراد زیادی توی این دینا کمک خواهید کرد و تا مدت‌ها اثرش باقی خواهند ماند!

این پوسته دانلود کنید:

http://www.box.net/shared/39e03u4xdc

روی دسکتاپ کلیک راست کنید Change Desktop Background و بعد در برگه Theme بزنید Install و فایلی که دانلود کردید رو بش بدید. حالا پوسته یخی شما آماده است!
منبع

نصب درایور Nvidia؛ روش اول:
چندتا راه داره نصب درایور Nvidia و بهترینش استفاده از Installerیی هست که nvidia.com ارائه میده. الان که این پست رو می‌نویسم جدیدترین درایور پایدار 256.53 هست که انگار اصلا کارکرد خوبی نداره. توصیه می‌کنم جدیدترین درایور رو از این‌جا اگر سیستم عامل‌تون ۳۲ بیت و اگر ۶۴ بیت هست این‌جا دانلود کنید. شاید موقعی که این پست رو می‌خونید اصلا این درایورهم پایدار شده باشه. کلا نسخه 260.19.06 به بالا رو نصب کنید.
خوب حالا این فایلی که دانلود کردید رو کپی کنید رو Desktop . این یه installer هست که با bash نوشته شده و اگر الان اجراش کنید چیزی نصب نمی‌کنه چون X Server و محیط گرافیکی در حال اجراست. پس میریم به یه ترمینال با ctrl + alt + f1 و با دستور

sudo stop gdm

محیط گرافیکی gnome رو می‌بیندیم. حالا کافیه این installer رو اجرا کنیم؛ (لازم نیست بگم که اون * یعنی ادامه‌ی اسم فایل!) (برای دیدن سایز بزرگ‌تر رو عکس‌ها کلیک کنید)

cd Desktop
sudo sh NVIDIA-Linux*

این‌جا یه اخطار میده که زیاد مهم نیست Yes بزنید بره جلو.

تو این مرحله installer پیغام میده که درایور Nouveau در حال اجراست. تو نسخه‌های قبلی غیرفعال کردن این Nouveau کلی دردسر داشت ولی الان installer خودش مسئله رو میفهمه و براتون غیرفعالش می‌کنه.

فقط کافیه بزنید yes تا درایور Nouveau بره تو لیست‌سیاه و بار بعدی دیگه اجرا نشه.

خوب حالا سیستم به Reboot کنید و بیاد تو اوبونتو و مراحل قبل رو برید و installer رو اجرا کنید. این‌دفعه دیگه درایور با موفقیت نصب میشه. مرحله آخر ازتون میپرسه که آیا می‌خواید خودش xorg رو هم تنظیم کنه که حتما بزنید yes چون شما باید به اوبونتو بگید که از این درایور استفاده کنه و نصب بودن تنهاش کافی نیست.

روش دوم؛ استفاده از مخازن اضافی:
یه عده اراذل اومدن از درایور Nvidia فایل deb ساختن و خیلی راحت نصب میشن تو اوبونتو. کافبه با دستور

add-apt-repository ppa:ubuntu-x-swat/x-updates

مخزنی که این فایل رو داره اضافه کنید به اوبونتو و بعد با دستور

sudo apt-get update

لیست مخازن رو به روز کنید. بعد هم دستور

sudo apt-get install nvidia-graphics-driver

دایور رو نصب می‌کنه. البته من این رو تست نکردم ولی میگن جواب داده.

نصب درایور ATI
تا لحظه نوشتن این پست آخرین نسخه درایور ATI کاتالیست 10.9 هست که رو اوبونتو ۱۰.۱۰ نصب نمیشه. شاید زمانی که این پست رو می‌خونید کاتالیست 10.10 و بالاترش اومده باشه ولی الان تنها راه، نصبش از تو مخازن هست که یه جورای کاتالیست ۱۰.۱۰ آلفا حساب میشه!

sudo apt-get install fglrx

حالا هم کانفیک کردن X Server

sudo aticonfig -f --initial

اگر هم درایوری غیری از AMD و Nvidia دارید مثل intel که معمولا خیلی خوب توسط درایورهای آزاد پشتیبانی میشن و مشکلی نخواهید داشت.

sudo gedit /etc/apt/sources.list

رو برای باز کردن لیست مخازن در ترمینال بزنید و خط

deb http://archive.getdeb.net/ubuntu jaunty-getdeb games

رو به آخر لیست اضافه کنید و فایل sources.list رو save کنید.
حالا برای نصب کلید GPG مخزن کد زیر رو وارد کنید.

wget -O- http://archive.getdeb.net/getdeb-archive.key | sudo apt-key add -

و در آخر با کد

sudo apt-get update

ایندکس فایل ها رو به روز رسانی کنید.

Wormux

یک بازی فوق العاده جالب که در اون دو تیم از بازیکنان مقابل هم قرار می‌گیرند و با استفاده از اسلحه هایی همچون بازوکا، نارنجک و تفنگ تک تیرانداز با هم دیگه مبارزه می‌کنند. بازیکنی در این بازی برنده است که بتونه تمام اعضای تیم طرف مقابل رو از بین ببره. طراحی تیم ها هم خلاقانه و از روی نماد نرم افزار های متن باز معروفی چون GIMP ، Firefox ، Thunderbird و … صورت گرفته و از اون جالب تر اسامی افراد تیم هاست که نشان از خلاقیت طراحان فرانسوی این بازی داره. مثلا Kdevelop ، Kmail و Kate سه عضو گروه Konqi (اژدهای بزرگ سبز رنگ که نماد KDE است) و Writer ، Calc و Impress سه عضو تیم OpenOffice هستند!
گرافیک با جزئیات بالا و کارتونی یکی دیگه از ویژگی‌های مثبت این بازی هست که واقعا در جای خوش عالیه و محیطی شاد به بازی داده. در این بازی ۴۲ نقشه متفاوت وجود داره و با این وجود شما می‌تونید مجموعه نقشه‌های اضافی بازی رو هم دانلود کنید که خودش شامل ۴۵ نقشه دیگر هست!
در صفحه دانلود وب سایت بازی می تونید فایل باینری مناسب سیستم عامل خودتون رو پیدا کنید. اوبونتو کاران هم فقط کافیه در ترمینال کد

sudo apt-get install wormux

رو بزنند.

Zaz

این بازی نمونه متن باز بازی معروف Zuma هست. اگر Zuma رو بازی کرده باشید می‌دونید که هدف در این بازی چی هست. طراح بازی خودش ابتکار هم به خرج داده و بر خلاف Zuma بازی به شما توپ برا شلیک نمیده! شما باید از تو صف خود توپ ها، توپی رو بردارید و شلیک کنید به توپ های دیگه تا توپ های هم رنگ کنار هم قرار بگیرند و از بین برن. توپ های جادویی هم با علامت از بقیه جدا شدن. این بازی به شدت سرگرم کننده است و نصب اون رو توصیه میکنم .
اگر اوبونتو کارید تنها کافیه کد زیر رو تو ترمینال بزنید.

sudo apt-get install zaz

SuperTuxKart

همون جوری که از اسم این بازی مشخصه در مورد مسابقات ماشین های کوچک Kart هست. کارکتر‌های بازی هم شخصیت های مطرح دنیای متن باز هستند برای همین از دیدن یه گوزن یالدار که پشت یه ماشین Kart نشسته نباید تعجب کنید. فقط گرافیک بازی توی ذوق می‌زنه و شما را یاد بازی های ۶ یا ۷ سال پیش می اندازد. کنترل ماشین ها هم کمی اعصاب خورد کن است که بعد از ۱۰ بار آخر شدن در مسابقه قلق راندنشان را یاد می‌گیرید.
در صفحه دانلود SuperTuxkart فایل های باینری برای اکثر سیستم عامل ها موجود است و می توانید دانلود کنید. اگر اوبونتو کار هستید که با بازی فقط یک خط کد فاصله دارید.

sudo apt-get install supertuxkart

Secret Maryo Chronicles

همین جوری که اسمش پیداس این بازی Mario دوست داشتنی میاموتو ژاپنی رو به دنیای اوپن سورس آورده. سبک بازی بیشتر شبیه سری‌های اول Mario (مثل Super Mario Bros) و از نوع Sidescroller است. دشمنان متنوع و محیط‌های بزرگ از ویژگی‌های این بازی هست. تنها مشکل این بازی صداها هستند که جدا باید نصب شوند و اصلا کیفیت مناسبی ندارند.
بازی و فایل های صدا رو برای اکثر سیستم عامل ها می‌تونید در صفحه دانلود بازی پیدا کنید. اوبونتو کار ها هم کافیه کد

sudo apt-get install smc

رو در ترمینال بزنند.

Jamp

یه بازی فوق العاده خلاقانه از یک بازی ساز چینی هست. شما در این بازی کنترل یک چرخ که همستری اون حرکت میده رو در اختیار دارید و با استفاده از ابزار هایی که بازی به شما میده و به کمک قوانین فیزیک باید موانع کوچیک و بزرگ بازی رو پشت سر بگزارید. بازی به شدت سرگرم کنندس و من میخوام زودتر نوشتن این پست رو تموم کنم و به ادامه بازی برسم!
تو این صفحه باینری های لازم رو پیدا خواهید کرد. در صورت اوبونتو کار بودن هم کد زیر به داد شما خواهد رسید.

sudo apt-get install jamp